GoodPlanet Belgiuminspireert jong en oud om een duurzame samenleving te realiseren, door positieve acties te ondernemen en expertise te delen. Jaarlijks bereiken onze 60 medewerkers zo meer dan 500.000 kinderen, jongeren en volwassenen over heel België.
Geothermie voor STEM
Geothermie op de Balmatt-site in Mol Nu alsmaar duidelijker wordt dat de klimaatverandering door de opwarming van de aarde wel eens zeer verstrekkende, soms onvoorspelbare, maar altijd onaangename gevolgen op wereldschaal zou kunnen hebben voor mens, dier en plant, gaan we ijverig op zoek naar alternatieven voor het gebruik van fossiele brandstoffen (steenkool, aardolie, aardgas…) voor energiewinning. Kerncentrales stoten geen CO2 uit, maar je blijft wel met gevaarlijk radioactief afval achter. Zonnepanelen en windmolens zijn al niet meer weg te denken uit het straatbeeld, maar ze zijn weersafhankelijk.
Is er dan geen echt duurzaam alternatief?

Toch wel: het gebruik van aardwarmte, zeg maar geothermie. Warm water uit de ondergrond, opgewarmd door de onnoemelijk hete aardkern, kan in heel wat industriële processen en voor het verwarmen van gebouwen worden gebruikt zonder dat dit leidt tot extra CO2-uitstoot. Het kan ook worden omgezet in elektriciteit, produceert geen afval (aangezien het afgekoelde water terug de grond in gepompt wordt) en is altijd beschikbaar, ook als de zon niet schijnt en het windstil is. Bovendien kan het afkoelende water worden gebruikt voor het wegplukken van CO2 uit de lucht (CO2-captatie). Is dit het ei van Columbus voor de energiewinning?

Na de verhuis van de boortoren naar Duitsland was het even wat stiller op de geothermische Balmatt-site in Mol, maar ondertussen is er terug leven in de brouwerij. De aanleg van de warmtenetten is begonnen en de bouw van de geothermische centrale - waar de eerste twee boringen plaatsvonden - is in volle voorbereiding.
Vorig schooljaar bezochten maar liefst 1300 leerlingen de Balmatt site. Het aantal klasbezoeken steeg van 45 naar 58. Duurzaamheid en energie passen dan ook perfect in de leerdoelstellingen. Ook voor het nieuwe schooljaar 2017-2018 zijn er vanaf oktober terug klasbezoeken mogelijk met de focus op het gebruik van geothermie voor warmtenetten.

Eandis is intussen gestart met de aanleg van de warmteleiding tussen de geothermische put en het warmtenet van VITO. Op 9 oktober gebeurt de eerstesteenlegging van de geothermische centrale door ministers Muyters, Schauvliege en Tommelijn. De eerste aanvragen voor nieuwe klasbezoeken zijn al binnen en de projectploeg van 'Geothermie voor STEM' is terecht tevreden met dit succesvol initiatief. Een woordje van dank gaat daarbij uit naar de directie, leerkrachten en leerlingen van Kogeka (Katholiek Onderwijs Geel Kasterlee) die mee hun schouders onder dit project hebben gezet.

Succesvolle proefboringen in de KempenOp 14 september 2015 ging in Mol, in opdracht van VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek), de eerste geothermische proefboring naar een diepte van meer dan 3,5 km van start. Ondertussen is er een tweede put geboord met een diepte van 3830 meter. De twee boringen tonen aan dat het mogelijk is water van meer dan 120°C op te pompen uit diepe grondlagen in de Kempen. Dit opent mogelijkheden voor de bouw van tientallen geothermische centrales. Via warmtenetten kan de gewonnen aardwarmte verdeeld worden naar publieke gebouwen en gezinnen in de Antwerpse en Limburgse Kempen. Warmtenetten dienen om de aardwarmte te verdelen over een groot aantal gebouwen (zwembaden, rusthuizen, scholen, appartementen, fabrieken, serres, noem maar op). Kortom: een nieuwe 'slimme specialisatie' voor de Kempen.

Laat je leerlingen kennismaken met een nieuw energieconcept Een toekomstgerichte technologie is bijzonder interessant voor scholen om mee kennis te maken, zeker in het kader van STEM (Science Technology Engineering Mathematics).
Op de Balmatt-site ontdekken jongeren het nieuwe energieconcept via aantrekkelijke presentaties, spectaculaire demonstraties en een unieke tentoonstelling. Interactie en bewustmaking zijn hierbij de sleutelwoorden.
Wil je meer weten over geothermie, surf dan naar www.diepegeothermie.be


Dit project kwam tot stand in samenwerking met:


Met dank aan de sponsors:
Al bijna 3000 leerlingen bezochten de geothermie site, maak ook met jouw klas kennis met aardwarmte. Het bezoek start in een industriële hal van de vroegere EBES-kolencentrale van Mol-Donk, die in 2014 ontmanteld is. Het terrein is ondertussen volledig gesaneerd. In de wetenschapshal werd een wand van 16 m breed op 4 m hoog geïnstalleerd, bestaande uit plexiglazen kijkkasten die door leerlingen van 't Peperstraatje (KOGEKA) gevuld zijn met zand op aanwijzing van de geologen van VITO, zodat hij de ondergrond tussen Turnhout en Mol uitbeeldt op schaal 1/1000.



De vloer van de tentoonstellingsruimte bestaat uit een reusachtig satellietbeeld van de streek, eveneens op schaal 1/1000. Bezoekers krijgen zo als het ware een 3D-beeld van de grond waarop ze staan.
In de wetenschapshal krijgen de bezoekers zo op aanschouwelijke wijze en aangepast aan de leeftijd het verhaal van diepe geothermie, elektriciteitswinning, warmtenetten en CO2-captatie uitgelegd.



Daarna volgt een wandeling van ongeveer 800 m. Tijdens de wandeling geven de gidsen geven de gidsen meer uitleg over de aanleg van de warmtenetten, maar ook over de unieke energiegeschiedenis van de site. Generaties lang beheerste de kolencentrale van Mol-Donk, met zijn trotse schouwen en indrukwekkende koeltoren, het zicht in dit deel van de Kempen. BR3 was de eerste kerncentrale die elektriciteit leverde aan het Belgische net. We wandelen ook langs hier een enorm opvangbekken dat het eerste heet water van 3600 m diep tijdelijk heeft opgevangen.


Het derde en laatste deel van het bezoek speelt zich af vlakbij de proefboring: hier zijn een klascontainer en een uitkijkplatform in gereedheid gebracht. In de klascontainer krijg je aan de hand van spectaculaire beelden en typische voorwerpen eenidee hoe men er in slaagt 3,5 à 4 km diep te boren. En als neusje van de zalm krijg je vanuit het uitkijkplatform een mooi overzicht over de hele boorsite.
Op deze manier kadert het hele bezoek van 2 u. in het thema 'energievoorziening in een duurzame wereld'.



De scholen die vorig schooljaar een bezoek brachten aan de site, blikken tevreden terug:
'De leerlingen vonden het een zeer leuke en ontspannende ervaring. De rondleiding past perfect in het leerplan. Voor ons was de ligging van de site perfect, waardoor we met de fiets konden komen. De begeleiding door de gidsen van GoodPlanet was zeer professioneel.'
De heer Claes, PROVIL (Provinciaal Instituut Lommel)

'Eerst en vooral willen we wijzen op de vlotte samenwerking met GoodPlanet voor de regeling van het bezoek. Onze leerlingen en de begeleidende leerkracht ervaarden de uitstap positief en zeer leerrijk. De gidsen geven op een zeer boeiende en interessante manier info, en dit op een aangepast niveau voor de leerlingen. Bovendien gebruiken zij heel gevarieerde hulpmiddelen o.a. quiz, maquettes, luchtfoto, filmpjes, wandeling op terrein enz. Zij proberen de leerlingen heel nauw te betrekken bij de toch wel actuele zoektocht naar alternatieve energiebronnen en zij bespreken de mogelijkheden en moeilijkheden van de geothermie-toepassingen. Wij vinden het zeker de moeite waard!'
Mevrouw Krekels, KOSH (Katholiek Onderwijs Stad Herentals), Campus Bovenrij & Campus Scheppers Praktisch
  • Ontvangst: wetenschapshal in de Elektrabel-hall, Boeretang 200, 2400 Mol



  • Kleding: bij het bezoek hoort een wandeling van 800 m over een asfaltweg. Weersbestendige kleding is dus aangewezen.
  • Groepsgrootte: 15-25 personen Er kunnen maximaal 2 groepen gelijktijdig ontvangen worden.
  • Doelgroep: secundair onderwijs en derde graad lager onderwijs. De bezoeken worden aangepast aan de leeftijd.
  • Duur: 2 uur
  • Bezoektijden:
    Maandag, dinsdag, donderdag, vrijdag: 9 u. – 11 u. en 13 u. – 15 u.
    Woensdag: 9 u. – 11 u.
    De rondleidingen kunnen plaatsvinden vanaf 1/10/2017 tot en met 30/6/2018.
  • Groepsbezoeken zijn gratis, maar elke groep zorgt voor eigen vervoer. Er is geen mogelijkheid om een lunch(pakket) te gebruiken op de Balmatt-site.
  • Klasbezoeken kunnen gemakkelijk gecombineerd worden met andere attracties in de buurt:
    - Isotopolis, Dessel (is vlakbij, aan de overkant van het Kempisch Kanaal)
    - 't Kristallijn, Mol
    - Zilvermeer, Mol
    - Hooibeekhoeve, Geel:
    - Ecocentrum De Goren en natuurgebied Buitengoor, Mol
    - Bezoekerscentrum Landschap De Liereman, Oud-Turnhout
    - Prinsenpark, Retie
    - ...
Online inschrijven Wenst u uw klas in te schrijven voor het groepsbezoek?
Klik hier voor meer info en inschrijving ›
Project & partners De centrale doelstelling van Geothermie voor STEM is om in de periode van november 2015 t.e.m. juni 2017 intensieve klasbezoeken aan de Balmatt-site van VITO in Mol, waar op dat moment de eerste geothermische proefboring van Vlaanderen plaatsvindt, op te zetten voor leerlingen van het secundair onderwijs.
Via attractieve presentaties en unieke demonstratiescenes en –voorwerpen maken de leerlingen hierbij kennis met geothermie en warmtenetten, inclusief de mogelijke implicaties op het gebied van klimaatverandering en de creatie van een groene chemische industrie. Tenslotte bezoeken de leerlingen de enige werkende boortoren voor het uitvoeren van diepboringen in Vlaanderen.

Dit project is niet alleen gericht op STEM-richtingen, maar beoogt ook om de interesse voor andere studierichtingen in wetenschappen en techniek te intensifiëren. Eenmaal de specifieke infrastructuur aanwezig is, kan ze ook gebruikt worden om doelgroepen van buiten het onderwijs (burgers, ondernemers, beleidsmakers…) op een attractieve wijze te laten kennismaken met geothermie en warmtenetten. De aanwezigheid van de boortoren, zowat de grootste in zijn soort, is daarbij een unieke troef.

Geothermie voor STEM werd geïnitieerd door InnEd BVBA en KOGEKA (Katholiek Onderwijs Geel-Kasterlee), op vraag van VITO. Het project wordt uitgevoerd door volgende partners.

VOKA Kamer van Koophandel Kempen VOKA is als projectcoördinator verantwoordelijk voor het opvolgen van de projectinvulling, het promoten van het project en de communicatie en publicatie van de resultaten. Verder richt VOKA zich op de bekendmaking van het project naar een breed publiek en de ondernemerswereld en het aanmoedigen van de betrokkenheid van ondernemers bij het project.
VITO VITO stelt de benodigde ruimtes ter beschikking en zorgt voor de inrichting ervan.
VITO is verantwoordelijk voor de wetenschappelijke – technische uitwerking van het programma en voor de opleiding van de gidsen.
Tenslotte zorgt VITO voor de wetenschappelijke – technische ondersteuning van de deelnemende scholen bij het uitwerken van STEM-projecten.GoodPlanet BelgiumGoodPlanet Belgium is verantwoordelijk voor zowel de volledige registratie en de praktische organisatie van de bezoeken (afspraken met scholen) als voor het effectief rondleiden van de klassen op de afgesproken tijdstippen.

GoodPlanet koppelt op regelmatige basis een evaluatie en mogelijke verbeterpunten terug naar VOKA en VITO. Na afloop van het project maakt GoodPlanet de finale evaluatie, inclusief een overzicht van alle bezoeken.Provincie Antwerpen Geothermie voor STEM is financieel mogelijk gemaakt door een subsidie Verdeelkrediet Economie van de Provincie Antwerpen.


Inschrijven Wenst u meer info over de rondleiding of heeft u vragen i.v.m. de online inschrijving?

Neem contact op met:
Liese Vossen
+32 (0)476 53 17 88
geothermie [at] goodplanet [dot] be

De rondleiding is beschikbaar voor secundair onderwijs en derde graad lager onderwijs.
Een klasbezoek kan enkel gereserveerd worden via online inschrijving.
Gelieve PER KLAS een formulier in te vullen en te versturen. Na inschrijving neemt een medewerker van GoodPlanet Belgium contact met u op voor verdere afspraak.
Klik hier voor het inschrijfformulier